Spaanse griep Corona Robes & Cloaks

Spaanse griep

De Spaanse griep was een beruchte griep-pandemie uit de jaren 1918-1919. Deze wereldwijde epidemie eiste naar schatting 20 tot 100 miljoen levens, een aantal dat het totale dodental van de Eerste Wereldoorlog ruimschoots overtreft. Het virus dat de Spaanse griep veroorzaakte was van het type H1N1.
Een van de theorieën situeert het begin van de Spaanse griep in Haskell County (Kansas). Hier brak in januari 1918 een griepepidemie uit die niet ouderen en kinderen trof, maar jongvolwassenen. In februari viel een aantal doden. De plattelandsarts stuurde een beschrijving naar de gezondheidsautoriteiten, die haar op 5 april publiceerden.

Een militair hospitaal tijdens de Spaanse griep in Camp Funston (nabij Manhattan (Kansas))

De epidemie was eind februari weer even plotseling verdwenen als ze was gekomen, en de opgeroepen jongemannen uit de streek hadden zich voor legerdienst gemeld bij Camp Funston op Fort Riley. Prompt brak daar de ziekte uit, te beginnen met de legerkok op 4 maart. De troepentransporten naar Europa zorgden voor een verdere verspreiding. Dit nieuwe virus, van het subtype H1N1, heeft uiteindelijk geleid tot de pandemie.

Het werd Spaanse griep genoemd, omdat kranten in Spanje, een neutraal land in de Eerste Wereldoorlog, er het eerst over berichtten. In Spanje, waar geen oorlogscensuur bij de media heerste, sloegen de kranten groot alarm toen verschillende mensen aan het virus stierven. De dood trad in na enkele dagen van koortsaanvallen die aan griep deden denken. Zo kreeg het virus zijn nogal misleidende naam. De Spaanse griep begon met hoge koorts, hoesten, spierpijn en keelpijn, gevolgd door extreme moeheid en flauwten. Men verloor zoveel energie dat men niet meer kon eten en drinken. De ademhaling werd steeds moeilijker en binnen enkele dagen trad de dood in. De Spaanse griep had de opmerkelijke eigenschap om jonge volwassenen te treffen. Dit in tegenstelling tot gangbare griepepidemieën, waarbij met name kinderen en bejaarden de ziekte krijgen en laatstgenoemden de grootste risico’s lopen. In augustus 1918 had de helft van de Amerikaanse soldaten in Europa de ziekte: 43.000 man overleefden het niet. (Dit is bijna de helft van het aantal Amerikanen dat in Europa stierf; aan het front vielen ruim 50.000 man.) De ziekte sloeg snel over naar andere legerkorpsen, ook de Duitse.

Verspreiding

Toen de oorlog op 11 november 1918 eindigde en soldaten naar hun land terugkeerden, werden ze overal ter wereld feestelijk onthaald. Door deze wereldwijde massabijeenkomsten verspreidde het virus zich gemakkelijk. In de VS stierven 675.000 mensen, in Frankrijk 200.000, in Engeland 400.000, in België bijna 300.000, in Nederland meer dan 40.000. In India en Rusland stierven miljoenen mensen. Al met al lijkt het erop dat 20% van de toenmalige wereldbevolking besmet raakte, in totaal een half miljard mensen. De meest voorzichtige schattingen komen op 20 tot 40 miljoen doden. En net zo snel als het kwam, verdween het virus ook weer: eind 1919 was het voorbij. Alleen Australië heeft de ziekte tijdelijk buiten de deur kunnen houden door het instellen van een strikte maritieme quarantaine. In 1919 brak de pandemie ook in Australië uit en ondanks de maatregelen de verspreiding te beperken, werd 40% van de bevolking ziek en stierven 15.000 mensen. De ziekte was in de tussentijd tot een mildere vorm geëvolueerd en buiten Australië was bijna iedereen immuun geworden, waardoor de pandemie uitstierf.

Nederland

Het officiële aantal slachtoffers van de griep in Nederland in 1918 was 17.396. In 1919 was dat 1550, en in 1920, 2454. Daar komen echter nog bij de mensen die door deze griep longontsteking hebben gekregen en daarvan niet zijn hersteld. Dit aantal beliep 38.000. Het totale aantal slachtoffers van deze griep beliep dus in Nederland bijna 60.000 mensen. Het sterftecijfer schoot in 1918 omhoog van 13.12 in 1917 naar 17.10 per 1000 inwoners.

Nederlands-Indië

In de voormalige Nederlandse kolonie Nederlands-Indië ging de Spaanse griep het meest tekeer. Daar vielen alleen al in november 1918 486.000 doden, terwijl het sterftecijfer in heel 1917 70.000 bedroeg. De krant Het Volk meldde op 20 december 1918 dat er alleen al op Java een miljoen personen waren overleden. In heel Nederlands-Indië vielen in totaal 1,5 miljoen slachtoffers te betreuren.

Risicogroep

Het meest bevreemdend van de Spaanse griep was de groep mensen waarin de mortaliteit het hoogst was. De gangbare risicogroepen bij de jaarlijkse "gewone" griepgolven zijn bejaarden en jonge kinderen met hartstoornissen. Van deze groepen vormen de bejaarden verreweg de grootste risicogroep, waarbij het sterftecijfer als gevolg van de griep het hoogst is. Zuigelingen en peuters tot en met 4 jaar hebben over het algemeen nog antilichamen (immuniteit) meegekregen van de moeder, voornamelijk door borstvoeding. De Spaanse griep had de hoogste mortaliteit echter in de leeftijdsgroep 14- tot 21-jarigen. Na onderzoek van de longen van personen die aan de Spaanse griep zijn gestorven en in Alaska zijn begraven, is het virus nagemaakt. Hieruit bleek dat de griep vooral mensen in de leeftijdsgroep 20 tot 40 jaar trof, die normaliter het sterkste immuunsysteem hebben. Het kan daarom zijn, dat de sterfte veroorzaakt wordt door een te sterke reactie van het immuunsysteem (cytokinestorm).

Oorsprong

Er bestaan ten minste drie theorieën over de oorsprong van het virus.

Sommige onderzoekers nemen aan dat de oorzaak van de griep een gemuteerd varkensvirus uit China was, dat misschien via Chinese spoorwegarbeiders in de VS belandde.

Een tweede theorie is dat het vogelvirus spontaan muteerde in Fort Riley, Kansas. In dit fort fokte men kippen en varkens voor eigen gebruik. Een kok zou besmet kunnen zijn geraakt met het virus, dat vanuit de kippen via de varkens dus bij de mens aankwam. Door mutatie was het virus in staat om besmetting van mens tot mens tot stand te brengen.

Volgens een derde theorie zou deze griep mogelijk voor het eerst zijn waargenomen in een Brits legerhospitaal in het Noord-Franse Étaples, waar artsen vanaf eind 1916 een uitbraak van 'etterige bronchitis' constateerden. Vrijwel tegelijkertijd werden deze verschijnselen ook gesignaleerd bij een legeronderdeel in het Zuid-Engelse Aldershot.

In september 2005 zijn microbiologen van het US Armed Forces Institute for Pathology erin geslaagd om het virus na te maken. Het onderzoek was gebaseerd op viraal RNA uit de long van een soldaat die in 1918 was gestorven. De eiwitmantel van het virus had een structuur met als type H1N1.

Trivia

Zie ook:

Literatuur

  • Laura Spinney, De Spaanse griep. Hoe de pandemie van 1918 de wereld veranderde, 2018, ISBN 9029519746 (orig. Engels: Pale Rider. The Spanish Flu of 1918 and How it Changed the World, 2017)

Met dank aan Wikipedia,

Corona en de bestrijding van pest epidemieën in de Gouden Eeuw

Corona virus : hoe werd in de Gouden Eeuw de pest (succesvol) bestreden?

In de Oudheid en de Middeleeuwen dacht men dat pest werd veroorzaakt door kometen en hemellichamen die de lucht bezoedelden. Men probeerde lucht en bodem te zuiveren en bad tot God. In de veertiende eeuw kwam men op de gedachte dat pest werd veroorzaakt door een smetstof die van mens op mens werd overgebracht.

De besturen van Italiaanse stadstaten waren de eersten die hiertegen gerichte maatregelen namen: cordons en quarantaines. De Staten-Generaal en de gewestelijke besturen in de Republiek keken bij pestepidemieën lang weg en probeerden uitbraken te verzwijgen. Pas vanaf 1665 ging men geleidelijk over op een centrale, primair-preventief gerichte aanpak.

Het gevoerde beleid was hard, sober en zuinig, maar effectief.

Anders dan in andere Europese landen hebben zich in de Republiek geen pestepidemieën meer voorgedaan.

Op basis van archiefonderzoek laat A.H.M. Kerkhoff zien, dat politieke en economische overwegingen hierbij veel invloedrijker waren dan medisch-theoretische inzichten:

  • 'Juist nu de wereld in de ban is van het nieuwe corona virus is het jammer dat van dit boeiende, oerdegelijk gedocumenteerde boek geen "light version" bestaat.' Ignace Schretlen in: Medisch Contact 11 (2020), p. 26; '[...] Per imperatief plakkaat' is om allerlei redenen de moeite van het lezen waard. Allereerst is het een actueel boek. [...]. Kerkhoff is voorzichtig met het trekken van conclusies. Hij laat liever de feiten spreken en is zich er van bewust dat bronnen op meer dan één manier kunnen worden uitgelegd. [...]. Kerkhoff toont aan, dat het pestbeleid in de Zuidelijke Nederlanden, het huidige België, effectiever was.' Willem Bouman in: Nederlands Dagblad 28 februari 2020, Gulliver, p. 15.
  • Zie ook: interview in de Telegraaf van 28 maart 2020; interview in de Volkskrant van 25 februari 2020; interview in Reformatorisch Dagblad van 24 januari 2020, p. 2.

Per imperatief plakkaat

Overheid en pestbestrijding in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

Auteur: A.H.M. Kerkhoff

 

Historisch Festijn Vorden en Robes & Cloaks

Winterbivak met veldslag

23 en 24 februari: Winterbivak met veldslag

Hoe zag een militair bivak eruit in de 18e eeuw? Beleef het zelf op 23 en 24 februari bij Slot Loevestein. Zo’n 200  soldaten uit heel Europa bereiden zich voor op de aanval. Dat loopt uit op een ware veldslag!

In 1752 liggen Schotse soldaten van het regiment Marjoribanks gelegerd op Slot Loevestein. Al vechten zij voor de Nederlanden, zij dragen hun eigen uniformen en vaandels. De Schotten staan bekend als dapper en strijdlustig. En zij maken indruk: ook bij de plaatselijke bevolking. Ook nu nog jaren later, kennen Brakel en Poederoijen, de dorpen vlakbij Loevestein achternamen, als Ermstrang en Mekaai.

Met de winterbivak op Slot Loevestein slaan de legerkampen van diverse eenheden hun tenten op rondom Slot Loevestein. In dit winterkampement is het een drukte van jewelste. De soldaten maken zich op voor de strijd, ze exerceren, maken hun geweren schoon en vertellen elkaar grappen. Ook de volgers van het kamp voelen de spanning. Vrouwen, kooplieden en chirurgijns luisteren het kampement op. En dan is het zover: de Veldslag! Tijdens de Veldslag 2019 wordt een levendig en historisch beeld gegeven van het soldatenleven ten tijde van de Schotse legering, met als hoogtepunt een historische veldslag die wordt toegelicht door een spreker. Dit unieke weekend is een slag apart.

Willem van Oranje molensteenkraag

Rijksmuseum 80-jarige Oorlog

In 2018 is het 450 jaar geleden dat de Tachtigjarige Oorlog begon. Op tal van manieren wordt dit jaar – en bij u in de buurt misschien zelfs elk jaar – stilgestaan bij deze jarenlange opstand van de Nederlanden onder leiding van Willem van Oranje tegen het Spaanse gezag.

U kent de verhalen maar al te goed over heldhaftig wapengekletter en glansrijke overwinningen, maar ook over stadbelegeringen, vervolging, vluchtelingen en terreur. Begrippen als de beeldenstorm, het Leidens Ontzet, de slag bij Nieuwpoort en namen als Alva, Van Oldenbarnevelt en Piet Hein staan in ons nationaal geheugen gegrift.

In de tentoonstelling 80 Jaar Oorlog. De geboorte van Nederland zijn tweehonderd kunstwerken en voorwerpen te zien die zelf een rol speelden in dit conflict. Als ooggetuigen vertellen ze het verhaal van het ontstaan van ons land en de splitsing van het huidige België. Een tentoonstelling die u vast zal interesseren. Wie weet vindt u er iets terug over de geschiedenis van uw stad of provincie.

Bent u in het weekend van 12 en 13 januari herkenbaar aan uw historische kleding of stadskleuren, dan bieden wij van 11 – 15 uur speciaal voor u:

  • een kopje koffie of thee
  • gratis gebruik van de videotour 80 Jaar Oorlog
  • een 17de-eeuwse groepsfoto à la de Nachtwacht

Veiligheid

Iedereen gekleed in historische kleding of stadskleuren is welkom. Gevaarlijke attributen, zoals rapieren, pieken of andere wapens en grote attributen zoals vlaggen zijn vanwege veiligheidsredenen helaas niet toegestaan.

Entreebewijs

Een entreebewijs voor het museum is voor eigen rekening. T/m 18 jaar of met de Museumkaart heeft u gratis toegang. Voor de tentoonstelling wordt geen toeslag geheven. U kunt de tentoonstelling nog t/m 20 januari 2019 bezoeken.

Historische Festijn Vorden Napoleon

Historisch Festijn Vorden

Historisch Festijn Vorden

Het breedste Levende Geschiedenis evenement van Nederland op de mooie weilanden van het Geldersch Landschap, om een ware reis door vervlogen tijden te maken.

Bij het Historisch Festijn Vorden draait alles om de brede geschiedenis. Beginnend in de periode ver voor het begin van onze jaartelling en eindigend in de 20ste eeuw kunnen zij verschillende kampementen van Levende Geschiedenisgroepen uit binnen- en buitenland bezoeken.

Allerlei reenactment demonstraties variërend van militaire uitbeeldingen (marcherende Romeinen, stoutmoedige ridders en stoere soldaten) tot aan ambachtslieden die hun handen het werk laten doen!

Vikingen in gevecht

Woeste Vikingen in gevecht tijdens het Historisch Festijn Vorden.

Middeleeuwse veldslag

Wapengekletter, vliegende pijlen….

Tachtigjarige Oorlog

Spanjaarden tegen het Staatse leger. De Tachtigjarige Oorlog levendig in actie tijdens het Historisch Festijn Vorden! Op beide dagen om 13.00 laten verschillende groepen zien hoe het eraan toe ging!

Napoleontische  veldslag

Nederland speelde een belangrijke rol ten tijde van Napoleon bij de Slag van Waterloo.

Historia Mundi 2018

Historia Mundi 2018

Historia Mundi is een multi-periode re-enactment festival en vond op 23/24 juni 2018 plaats in Romeinse Kassei 5 te Borgloon (Voort), (B).

Multiperiode evenement

Tal van periodes werden uitgebeeld, variërend van de Vikingen, Romeinen, Middeleeuwen, Tachtigjarige Oorlog, Napoleontische oorlogen (slag van Waterloo), Victoriaans, Edwardiaans, Regency, Eerste Wereldoorlog (WO 1), Interbellum en de Tweede Wereldoorlog (WO 2)

Robes & Cloaks was daar met veel plezier bij!

Regimenttekens WWI

Grensdorp tijdens de 1e wereldoorlog

Op 25 en 26 augustus zijn we aanwezig bij de uitbeelding van een grensdorp tijdens de 1e wereldoorlog in Zuid-Limburg.

Locatie: Kasteelpark Eijsden

Bezoek: van 10:00 tot 18:00

Hieronder een leuk filmpje van L1 over Eijsden tijdens WO I :

KTR Beurs Robes and Cloaks WO II

Keep Them Rolling – 30 september 2018 in Gorinchem

Bij alle evenementen die betrekking hebben op de Bevrijding van Nederland zijn de voertuigen van KEEP THEM ROLLING te vinden. Deze naam komt van de wenskreet "Keep them Rolling" van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog om hun voertuigen  bij de opmars van de geallieerde legers rijdende te houden.

Robes and Cloaks maakt WO II correcte kleding en wij zijn er dan ook trots op om op deze beurs aanwezig te mogen zijn!

KTR Beurs Robes and Cloaks WO II
Huis Doorn

Huis Doorn – WO I

Wij zijn op 26 en 27 mei aanwezig in Huis Doorn bij het WO I evenement!

De garage van Wilhelm II is in 2014 verbouwd tot tentoonstellingspaviljoen en uitgebreid met een glazen aanbouw. Het Paviljoen is in september 2014 geopend door Prinses Beatrix. In de voormalige garage wordt aan de hand van vijf thema’s ingegaan op de Nederlandse neutraliteit tijdens de Eerste Wereldoorlog. In de glazen aanbouw worden wisselexposities georganiseerd waarbij de jaren 1914-1918 worden gespiegeld aan actuele ontwikkelingen.

 

WO I paviljoen in Huis Doorn

Vestiginsdagen Grave Robes and Cloaks

Vestingstedendagen 2018 Grave

Vestigingsdagen Grave

Hoort zegt het voort!

Ieder jaar wordt er telkens in een andere vestingstad de Vestingstedendagen georganiseerd. Na vestingstad Geertruidenberg, staat nu vestingstad Grave op de agenda, die dit grootse historische spektakel organiseert en wel op 7 en 8 april 2018. Noteer dus vast in uw agenda deze datum om een onvergetelijke dag te beleven.

Het is natuurlijk helemaal leuk als ook bezoekers historische kledij dragen. Proef, beleef, ruik, luister en voel de sfeer in het historische centrum van deze vestingstad. Kom samen met uw gezin, familie, vrienden naar dit prachtige evenement. Ook voor kinderen zijn er op deze dag tal van activiteiten te beleven.

Kijk op: http://www.vsd2018.nl/!!

En blik ook even terug wat er zoal te beleven viel vorige edities via de link:

http://www.historischspektakelgrave.nl/nl/geschiedenis-herleeft-in-grave/

Bourtange Robes and Cloaks

Bourtange 2018

Bourtange : wij zijn er bij!

Welkom in het jaar 1742

Vlakbij de Duitse grens, in het prachtige Westerwolde (Zuid-Oost Groningen), ligt de vesting Bourtange. Een uniek historisch verdedigingswerk dat zijn gelijke niet kent.

Op zaterdag 2 en zondag 3 juni 2018 wordt, in en rond de vesting Bourtange, weer het grootse schijngevecht, “De Slag om Bourtange” gehouden. 

Dit jaar is het weer even 1814 in Bourtange. Troepen van Napoleon bevinden zich in de vesting. Het Nederlandse leger, gesteund door hulpvaardige legers uit onder meer, België, Duitsland, Engeland en Frankrijk proberen om hun vesting te heroveren.

Ongeveer 400 soldaten hebben hun kampementen in en om de vesting opgezet. Kleding, wapens, keukengerei, tenten, kampleven en voedingsgewoontes zijn exacte kopieën van de tijd rond 1814. De bezoeker reist daadwerkelijk terug in de tijd.  Beide dagen zijn er overal in vesting schermutselingen en schouwspelen en kan men van dichtbij meemaken hoe het krijgsvolk leeft en werkt in de kampementen en handel bedrijft. 

Het hoogtepunt is de groots opgezette slag. Een grote parade met alle soldaten (uitgezonderd de gesneuvelden en gewonden) sluiten het evenement. 

Kom jij ook bij onze kraam in Bourtange langs voor periode correcte kleding en accessoires? We staan je graag te woord.

Slag om Grolle

Slag om Grolle

Op 20, 21 en 22 oktober 2017 vond een nieuwe editie van de Slag om Grolle plaats. Gedurende deze drie dagen en nachten stond heel Groenlo in het teken van de Slag om Grolle. Robes and Cloaks was erbij.

Leven van AlledagLeven van alledag

In de hele binnenstad van Groenlo waan je je in 1627. Complete boerderijen en zelfs een molen dragen bij aan dit plaatje. Ook de horeca gaat mee terug naar 1627 door zijn open kookpotten op vuur, de rondreizende warenmarkt en eten zoals dat in 1627 werd gegeten. Verder is een markt met oude ambachten en streekproducten te vinden.

Kinderen

Slag om GrolleEr zijn over de hele stad verschillende kinderactiviteiten verdeeld. Daarnaast kunnen alle kinderen hun hart ophalen bij ‘Harmen en Bregje’ die de kinderen laten zien hoe zij in 1627 speelden. Combineer de kinderactiviteiten met een bezoek aan het Schootsveld, waar ze ‘echte’ soldaten in gevecht zien en je dagje uit is compleet.

Slag om Grolle/Slagveld

Slag om GrolleDe hele dag door kun je terecht op het Slagveld voor demonstraties, bezoeken aan de loopgraven, opstandjes, schermutselingen en gevechten tussen de re-enactors van Spaanse en Staatse zijde. Meer dan 1500 re-enactors vechten verdeeld aan Staatse of aan Spaanse zijde, waarbij de Staatse zijde wordt aangevoerd door Frederik Hendrik.

 

De Slag bij Waterloo 1815 – 200 jaar geleden…

Slag bij Waterloo

De Slag bij Waterloo was een veldslag bij Waterloo, een plaatsje destijds gelegen in de Zuidelijke Nederlanden, tegenwoordig in BelgiëNapoleon Bonaparte werd hier op 18 juni 1815 definitief verslagen door een coalitie van enerzijds BritseNederlandse en Hannoverse eenheden onder opperbevel van de hertog van Wellington en anderzijds een Pruisisch leger onder commando van maarschalk Gebhard Leberecht von Blücher.

Na in 1814 verbannen te zijn naar Elba, keerde Napoleon in maart 1815 naar Frankrijk terug. Hij installeerde zich daar opnieuw als keizer van Frankrijk. Zijn oude vijanden konden dat niet aanvaarden en vormden de Zevende Coalitie om hem weer te verjagen. Engeland en Pruisen trokken grote legers samen in de zuidelijke Nederlanden om Frankrijk op 1 juli 1815 binnen te vallen. Napoleon besloot ze voor te zijn en trok op 14 juni de grens van het Verenigd Koninkrijk der Nederlandenover bij Charleroi. Hij hoopte de legers van Wellington en Blücher uiteen te drijven om ze apart te kunnen vernietigen maar dat mislukte grotendeels. Zijn linkervleugel werd op 16 juni door de Nederlanders opgehouden in de Slag bij Quatre-Bras. Hij bracht de Pruisen dezelfde dag met zijn rechtervleugel een nederlaag toe in de Slag bij Ligny maar die trokken zich naar het noorden terug om Wellington te blijven bijstaan. Napoleon achtervolgde het Engels-Nederlandse leger op 17 juni met zijn hoofdmacht en liet de Pruisen volgen door maarschalk Emmanuel de Grouchy. Wellington nam een verdedigende positie in op een heuvelrug ten zuiden van Waterloo in de hoop dat de Pruisen hem op tijd te hulp zouden schieten.

Na vertraagd te zijn door hevige regenval liet Napoleon op 18 juni tegen het middaguur de aanval openen. Een grote massa Franse infanterie viel de geallieerde linkervleugel aan en dreigde door te breken. Een flankaanval van Britse zware cavalerie dreef ze echter op de vlucht. Op dat moment arriveerden uit het oosten de eerste Pruisen, die Grouchy ontglipt waren. Grouchy kon zich niet meer op tijd bij de Franse hoofdmacht voegen die daardoor zwaar in de minderheid raakte. Napoleon liet zijn voornaamste infanteriereserve tegen de Pruisen opstellen. De Franse cavalerie moest alsnog de Britten verslaan. Die stelden zich echter op in verdedigende vierkanten en bezweken uiteindelijk niet onder de herhaalde charges. Napoleon beval zijn laatste reserves van de keizerlijke garde op te rukken in een wanhopige poging het tij te keren maar die werden verslagen door Nederlandse reserves. De Franse rechterflank bezweek onder de groeiende Pruisische overmacht en het Franse leger sloeg op de vlucht.

Excerpt van Wikipedia
5e Bataljon Nationale Militie Waterloo
Kampvolgster Robes and Cloaks

Welkom bij Robes and Cloaks

Welkom op onze website. In onze blog tref je verslag aan van de evenementen waar we geweest zijn, voorbeelden van hoe we kleding zo historisch correct maken en tal van ditjes en datjes rond Robes and Cloaks.

Neem contact met ons op als je een leuk idee voor een blog hebt!